Kategorik Kolonları Standartlaştırma
Bu bölümde dört kolonu sırayla temizleyeceğiz: gender, subscriber, country, city. Hepsi sınırlı sayıda olası değere sahip — yani kategorik. Mantığımız aynı: önce mevcut değerleri görelim (Text Facet), sonra varyantları birleştirelim.
gender — Cinsiyet
Veride M, F, Male, Female, male, female, m gibi varyantlar var. Hepsini Male ve Female olarak iki değere indireceğiz.
1. Mevcut Durumu Gör
gender kolonunun başlığındaki ▼ üçgene tıkla:
Facet → Text facet
Sol panelde tüm benzersiz değerlerin listesi sayılarıyla beraber görünecek. Yaklaşık şuna benzer:
Female 9
F 7
Male 9
M 6
female 1
male 2
m 1
2. Cluster ile Toplu Birleştir
gender ▼ → Edit cells → Cluster and edit…
Açılan pencerede:
- Method:
key collision - Keying Function:
fingerprint
Male, male, m, M aynı kümede toplanır (fingerprint büyük/küçük harfi yok sayar). Female, female, F aynı şekilde.
Fingerprint algoritması her değeri normalleştiriyor: küçük harfe çeviriyor, noktalama temizliyor, kelimeleri alfabetik sıralıyor. Sonuçta Male ve male aynı “parmak izi”ne sahip oluyor. Yazım farklılıkları olan kelimeleri yakalamada çok güçlü.
Her grubun yanındaki New Cell Value kutusuna doğru yazımı gir (Male, Female), Merge selected kutusunu işaretle, Merge Selected & Re-Cluster butonuna bas.
3. Cluster’a Takılmayanları Hallet
Cluster genelde tek harfli kodları (M, F) kaçırır çünkü string benzerliği zayıf kalır. Bu durumda Text Facet’e dön:
Mdeğerinin yanındaki edit linkine tıkla →Maleyaz → Apply.Fiçin aynısını yap →Femaleyaz → Apply.
Cluster algoritmaları kelime benzerliğine bakar. M ve Male aynı baş harfi paylaşsa da string olarak çok farklı: biri 1 karakter, diğeri 4. Algoritma “bunlar aynı şey olabilir” diye karar veremez. Tek harfli kodları her zaman elle düzeltmek gerekir.
Bittiğinde Text Facet’te sadece iki değer kalmalı: Female ve Male.
subscriber — Abonelik
Veride Yes, No, 1, Y, N, n, yes, YES karışık. 1 aslında “evet” anlamına geliyor (klasik 1/0 ikili kodlaması). Hepsini Yes ve No olarak standartlaştıralım.
subscriber ▼ → Facet → Text facet
Mevcut değerleri gör, sonra:
1,Y,y,yes,YES→ her birini edit ileYesyapN,n→Noyap
Veri sözlüğü olmadığında bu sorunun cevabı belirsiz. Bu eğitimde 1 = Yes kabul ediyoruz çünkü standart kullanım bu. Gerçek hayatta veri kaynağına sormak gerekir — yanlış varsayım analizini bozar.
Cluster da kullanabilirsin (yes / Yes / YES cluster’a düşer), ama tek harfli kodları yine elle düzelteceksin.
country — Ülke
Burada da sorun yazım çeşitliliği: USA, United States, FR, France, JAPAN, Japan, México, Mexico vs.
1. Önce Hızlı Temizlik
Common Transforms ile başla:
country ▼ → Edit cells → Common transforms → Trim leading and trailing whitespace
Bu, Berlin (sonunda boşluk var) gibi değerlerdeki gereksiz boşlukları siler.
2. Cluster
country ▼ → Edit cells → Cluster and edit…
- fingerprint ile başla →
JAPAN/Japan,russia/Russia,ireland/Irelandgibi büyük/küçük harf farkları yakalanır. - Sonra ngram fingerprint ve metaphone3 dene → kalanları yakalar.
3. Kısaltmalar İçin Manuel Eşleştirme
Cluster USA ile United States’i otomatik eşleştiremez (farklı kelimeler). Text Facet’ten elle düzelt:
FR→FranceJAPAN→Japan(cluster yapmadıysan)México→Mexico(özel karakter)SG→SingaporeUK→United KingdomUSA→United States(ya daUSA’yı tutupUnited States’i değiştir — tercih sana kalmış)
İş bittiğinde Text Facet’te tek tek farklı ülke isimleri görmelisin, varyant kalmamalı.
city — Şehir
city kolonunda hem boşluk hem büyük/küçük harf hem de tek bir boş hücre var. Strateji aynı:
1. Boşlukları Temizle
city ▼ → Edit cells → Common transforms → Trim leading and trailing whitespace
Berlin, Warsaw, Milan gibi değerler bu adımda düzelir.
ID 32’deki Liam O’Brien kaydında şehir alanı sadece bir boşluktan ibaret. Trim sonrası bu hücre null (boş) olur.
2. Title Case
city ▼ → Edit cells → Common transforms → To titlecase
MUMBAI → Mumbai, chicago → Chicago, madrid → Madrid, mexico city → Mexico City, berlin → Berlin olur.
3. Cluster
city ▼ → Edit cells → Cluster and edit…
Bu adıma çoğu zaten temizlenmiş gelecek, ama yine de fingerprint cluster bir-iki şey yakalayabilir.
4. Boş Hücre Ne Olacak?
Liam O’Brien’ın şehri boş kaldı. Üç seçeneğin var:
- Boş bırak — en dürüstü. “Bilinmiyor” olduğunu kabul et.
Unknownyaz — açık şekilde işaretle.- Tahmin etme. Diğer alanlardan tahmin yürütüp doldurmak veriyi bozar.
Önerim: boş bırak. Eksik veri, uydurma veriden iyidir.
Bu menüdeki seçenekler (trim, titlecase, lowercase, uppercase, to number, to date) sürekli kullanacağın hızlı temizlik araçları. GREL yazmadan tek tıkla iş halletmeni sağlarlar.
İlk büyük dönüşüm tamam. Bir sonraki bölümde sayısal kolonlara geçeceğiz — burada GREL ile hafif programlama yapacağız.