Akademisyenler için kapsamlı kılavuz A comprehensive guide for academics

Araştırmanı Zotero ile yönet.

Manage your research with Zotero.

Yüzlerce makale, onlarca proje, sürekli değişen kaynakça stilleri. Zotero, akademik hayatın bu kaotik tarafını sessizce düzene sokar — kurulumdan Word'e, LaTeX'ten ortak çalışmaya kadar her şey bu rehberde.

Hundreds of articles, dozens of projects, ever-changing citation styles. Zotero quietly tames the chaos of academic life — from installation to Word, from LaTeX to collaboration, this guide covers it all.

Konu
Topic
Referans Yönetimi
Reference Management
Seviye
Level
Sıfırdan ileri düzey
Beginner to advanced
Bölüm
Sections
10 ana başlık
10 main chapters
Lisans
License
Açık kaynak · Ücretsiz
Open source · Free
Z
İçindekiler
Table of Contents
01
Başlangıç
Getting Started

Zotero nedir, neden gerekli?

What is Zotero, and why use it?

Zotero, akademik kaynaklarınızı tek bir yerde toplayıp düzenlemenizi, makalelerinize doğru biçimde atıf yapmanızı ve kaynakçalarınızı otomatik üretmenizi sağlayan açık kaynaklı ve ücretsiz bir referans yönetim aracıdır. Roy Rosenzweig Center for History and New Media tarafından geliştirilir ve aktif olarak desteklenir.

Mendeley veya EndNote gibi alternatiflerinden farklı olarak Zotero hem ücretsiz hem de açık kaynaktır — verileriniz size aittir, belirli bir şirkete bağımlı kalmazsınız.

Akademisyenlere sağladığı avantajlar

Zotero is a free and open-source reference management tool that lets you collect academic sources in one place, cite them correctly in your papers, and generate bibliographies automatically. Developed and actively maintained by the Roy Rosenzweig Center for History and New Media.

Unlike alternatives such as Mendeley or EndNote, Zotero is both free and open source — your data belongs to you, and you're not locked into a single company's ecosystem.

What it offers academics

Tek tıkla kaynak alma

One-click source capture

Tarayıcınızda gezinirken makale, kitap, gazete haberi ya da web sayfasını tek tıkla kütüphanenize ekleyin.

Add articles, books, news pieces, or web pages to your library with a single click while browsing.

PDF yönetimi

PDF management

Tam metinleri otomatik indirir, içlerinde arama yapar, vurgulamalar ve notlar ekler.

Automatically downloads full texts, searches their content, adds highlights and notes.

10.000+ atıf stili

10,000+ citation styles

APA, Chicago, IEEE, Harvard, MLA — hangi dergi isterse istesin, dakikalar içinde uyumlu hale getirin.

APA, Chicago, IEEE, Harvard, MLA — whatever a journal demands, conform to it in minutes.

Word & LibreOffice

Word & LibreOffice

Yazım sırasında atıf yerleştirin; kaynakça otomatik oluşsun ve değişikliklerinize göre güncellensin.

Insert citations as you write; bibliographies generate automatically and update with your changes.

LaTeX desteği

LaTeX support

Better BibTeX eklentisiyle .bib dosyalarını canlı senkron edin; LaTeX projeleriyle sorunsuz çalışın.

Live-sync .bib files with the Better BibTeX add-on; integrate seamlessly with LaTeX projects.

Ortak çalışma

Collaboration

Grup kütüphaneleriyle ekibinizdekilerle aynı kaynakları paylaşın; herkes aynı veriyle çalışsın.

Share the same sources with your team via group libraries; everyone works with the same data.

Bilmek iyi
Good to know

Zotero'nun ücretsiz bulut depolaması 300 MB ile sınırlıdır. Tam metin PDF'leri çoksa WebDAV (örneğin pCloud, Box) ya da ZotFile ile kendi bulutunuzu kullanabilirsiniz. Detaylar son bölümde.

Zotero's free cloud storage is capped at 300 MB. If you have many full-text PDFs, you can use WebDAV (such as pCloud, Box) or ZotFile with your own cloud. Details in the final section.

02
İlk adımlar
First steps

Kurulum: 10 dakikada hazır.

Installation: ready in 10 minutes.

Zotero üç parçadan oluşur: masaüstü uygulaması, tarayıcı eklentisi (Connector) ve isteğe bağlı kelime işlemci eklentisi. Masaüstü uygulamasını kurduğunuzda Word/LibreOffice eklentisi otomatik yüklenir.

Zotero has three parts: the desktop app, the browser extension (Connector), and an optional word processor plugin. When you install the desktop app, the Word/LibreOffice plugin is installed automatically.

Adım adım kurulum

Step by step

  1. Masaüstü uygulamasını indir. zotero.org/download adresine gidin. Windows, macOS ve Linux sürümleri mevcuttur. Linux için Flatpak veya AppImage tercih edebilirsiniz.
  2. Hesap oluştur. zotero.org/user/register adresinden ücretsiz bir hesap açın. Hesap, kütüphanenizi cihazlar arası senkronize etmek ve ortak çalışma gruplarına katılmak için gerekir.
  3. Senkronizasyonu yapılandır. Uygulamada Düzen → Tercihler → Senkronizasyon yolunu izleyin. Hesap bilgilerinizi girin. "Otomatik senkronla" seçeneğini açık tutun.
  4. Tarayıcı Connector'ünü kur. Aynı indirme sayfasında Chrome, Firefox, Edge ve Safari için "Zotero Connector" eklentisi var. Tarayıcınıza ekleyin — adres çubuğunun yanında küçük bir simge belirir.
  5. Kelime işlemci eklentisini doğrula. Word veya LibreOffice açın. Üst menüde "Zotero" sekmesinin geldiğini görmelisiniz. Yoksa Zotero'da Düzen → Tercihler → Atıf Yap → Kelime İşlemciler bölümünden manuel olarak kurun.
  1. Download the desktop app. Go to zotero.org/download. Windows, macOS, and Linux builds are available. For Linux, prefer Flatpak or AppImage.
  2. Create an account. Register for free at zotero.org/user/register. The account lets you sync your library across devices and join collaborative groups.
  3. Configure sync. In the app, go to Edit → Preferences → Sync. Enter your account credentials. Keep "Sync automatically" enabled.
  4. Install the browser Connector. The same download page offers the "Zotero Connector" for Chrome, Firefox, Edge, and Safari. Add it to your browser — a small icon will appear next to the address bar.
  5. Verify the word processor plugin. Open Word or LibreOffice. You should see a "Zotero" tab in the top menu. If not, install it manually from Edit → Preferences → Cite → Word Processors in Zotero.
İpucu
Tip

Kurumsal e-posta adresinizle kayıt olursanız bazı üniversiteler ek bulut depolama (storage) sunar. Türkiye'deki bazı üniversitelerin kütüphane portallarını kontrol edin.

Some universities offer additional cloud storage if you register with your institutional email. Check your library portal — many institutions have a Zotero storage agreement.

03
Tanıma
Familiarization

Arayüzün anatomisi.

Anatomy of the interface.

Zotero arayüzü üç ana bölmeye ayrılır. Bu yapıyı anlamak, kütüphanenizi büyüdükçe yönetmenin temelidir.

The Zotero interface is divided into three main panes. Understanding this layout is the foundation for managing a growing library.

Bölmeİşlevi
Sol bölme
Kütüphaneler & Koleksiyonlar
"Kütüphanem" altında kişisel kaynaklarınız, altında oluşturduğunuz koleksiyonlar (klasörler), etiketler ve grup kütüphaneleri yer alır. Akıllı koleksiyonlar (Saved Search) kayıtlı arama ölçütlerine göre otomatik dolar.
Orta bölme
Öğe listesi
Seçili koleksiyondaki tüm kaynaklar listelenir. Sütunları sağ tıklayarak özelleştirin: yazar, tarih, dergi, etiket, ek dosya sayısı vb.
Sağ bölme
Öğe detayları
Seçili kaynağın bibliyografik bilgileri (başlık, yazarlar, DOI, özet), notlar, etiketler ve ilgili öğeler sekmelerinde ayrıntılar. Tüm alanları buradan düzenleyebilirsiniz.
PaneFunction
Left pane
Libraries & Collections
"My Library" holds your personal sources; under it sit the collections (folders) you create, tags, and group libraries. Saved Searches are smart collections that auto-fill based on saved criteria.
Middle pane
Item list
Lists every source in the selected collection. Right-click headers to customize columns: author, date, journal, tags, attachment count, and more.
Right pane
Item details
Bibliographic info (title, authors, DOI, abstract), plus tabs for notes, tags, and related items. Edit any field directly here.

Önemli kısayollar

Essential shortcuts

Kısayolİşlev
Ctrl/Cmd + Shift + NYeni koleksiyon oluştur
Ctrl/Cmd + NYeni öğe ekle
Ctrl/Cmd + Shift + AMevcut öğeye ek dosya iliştir
Ctrl/Cmd + LHızlı kopya: Atıf metnini panoya al
Ctrl/Cmd + Shift + CKaynakça olarak kopyala
ShortcutAction
Ctrl/Cmd + Shift + NCreate a new collection
Ctrl/Cmd + NAdd a new item
Ctrl/Cmd + Shift + AAttach a file to the current item
Ctrl/Cmd + LQuick copy: copy citation to clipboard
Ctrl/Cmd + Shift + CCopy as bibliography entry
04
Beslenme
Feeding the library

Kütüphaneye kaynak eklemenin beş yolu.

Five ways to add sources.

Zotero'nun en güçlü yanı, kaynakları neredeyse her ortamdan zahmetsizce alabilmesidir. İhtiyaca göre farklı yöntemleri seçebilirsiniz.

One of Zotero's greatest strengths is how effortlessly it captures sources from almost any context. Use whichever method fits the situation.

1. Tarayıcı Connector ile (en yaygın)

Bir akademik veritabanında (örn. Web of Science, Scopus, Google Scholar, JSTOR) makaleyi açın. Tarayıcınızdaki Zotero Connector simgesi içeriğin türüne göre değişir: makale için bir kâğıt, kitap için bir kitap simgesi, sayfa listesinde birden fazla varsa klasör simgesi. Tıklayın — kaynak doğrudan Zotero'ya, çoğu durumda PDF'siyle birlikte düşer.

2. Tanımlayıcı (DOI, ISBN, PMID, arXiv ID) ile

Üst menüdeki sihirli değnek simgesine tıklayın. Açılan kutuya DOI, ISBN ya da arXiv ID yapıştırın. Zotero ilgili meta veriyi otomatik çeker.

1. Browser Connector (most common)

Open an article in an academic database (e.g. Web of Science, Scopus, Google Scholar, JSTOR). The Zotero Connector icon in your browser changes shape based on content: a page icon for an article, a book for a book, a folder when multiple results are listed. Click it — the source lands in Zotero, in most cases with the full-text PDF attached.

2. By identifier (DOI, ISBN, PMID, arXiv ID)

Click the magic wand icon in the top toolbar. Paste a DOI, ISBN, or arXiv ID into the box. Zotero pulls the metadata automatically.

# Examples / Örnekler:
10.1038/s41586-021-03819-2     // DOI
978-3-16-148410-0              // ISBN
arXiv:2310.04567               // arXiv
PMID: 31978945                 // PubMed

3. PDF dosyasını sürükle-bırak

Bilgisayarınızdaki bir PDF'i doğrudan Zotero'nun orta bölmesine sürükleyin. Yeni sürümlerde Zotero PDF'in meta verilerini (yazar, başlık, dergi, yıl) otomatik çıkarmaya çalışır. Çıkaramazsa öğeyi sağ tıklayıp "PDF Üst Verisini Geri Al" seçeneğini kullanın.

4. Manuel giriş

Yeşil + simgesinden öğe türü seçip (Makale, Kitap, Tez, Konferans Bildirisi vb.) tüm alanları elle doldurun. Veritabanlarına girmeyen kaynaklar (örn. eski tezler, yerel raporlar) için gereklidir.

5. RIS, BibTeX, EndNote XML içe aktar

Veritabanlarından dışa aktardığınız .ris, .bib, .xml dosyalarını Dosya → İçe Aktar menüsünden çekin. Mevcut bir EndNote veya Mendeley kütüphanesini taşımak için en sağlam yol budur.

3. Drag and drop a PDF

Drag a PDF from your computer directly into Zotero's middle pane. Recent versions try to extract metadata (author, title, journal, year) automatically. If extraction fails, right-click the item and choose "Retrieve Metadata for PDF".

4. Manual entry

Click the green + icon, choose an item type (Journal Article, Book, Thesis, Conference Paper, etc.), and fill in fields by hand. Necessary for sources not in databases (older theses, local reports, etc.).

5. Import RIS, BibTeX, EndNote XML

Use File → Import for .ris, .bib, or .xml files exported from databases. This is the most reliable way to migrate an existing EndNote or Mendeley library.

Dikkat
Caution

Connector ile alınan veriler her zaman doğru olmaz. Özellikle Türkçe karakter, çok yazarlı makale veya non-English başlık durumlarında her kaynağın bilgilerini sağ bölmeden kontrol edip düzeltin. Hatalı meta veri = hatalı atıf.

Connector-captured data isn't always correct. Especially with non-English characters, multi-author papers, or non-English titles, review and correct each source's metadata in the right pane. Bad metadata means bad citations.

05
Düzen
Order

Koleksiyonlar, etiketler, ilgili öğeler.

Collections, tags, related items.

Yüz makale yönetilebilir; bin makale ancak iyi bir organizasyon sistemiyle yönetilebilir. Zotero üç farklı organizasyon katmanı sunar; bunlar dışlayıcı değil, üst üste bineblicek şekilde tasarlanmıştır.

A hundred articles is manageable; a thousand only if you have a system. Zotero offers three layers of organization that complement rather than replace each other.

Koleksiyonlar

Collections

Klasör mantığı, ama bir kaynak birden fazla koleksiyonda olabilir (kopyası alınmaz, aynı öğe gösterilir). Genellikle proje bazlı kullanılır: tez, makale, ders, sunum.

Folder-like, but a source can appear in multiple collections (no duplication — same item shown twice). Typically used per project: thesis, paper, course, talk.

Etiketler

Tags

Konu/kavram bazlı işaretleme. Bir makaleye "sosyal sermaye", "nicel", "okunacak" gibi onlarca etiket atayabilirsiniz. Renkli etiketler (1–9 sayı tuşları) görsel filtre sunar.

Topic- and concept-based tagging. Assign dozens of tags to one paper: "social capital", "quantitative", "to read". Colored tags (number keys 1–9) provide a visual filter.

Akıllı koleksiyonlar (Saved Search)

Saved Searches (smart collections)

Kayıtlı aramalar belirlediğiniz ölçütlere göre otomatik dolar. Örneğin: "Etiketi okunacak + Yıl > 2020 + Dergi 'Nature' içeren" tüm öğeleri dinamik bir koleksiyonda toplayabilirsiniz. Bir öğe kriterlere uyduğu anda akıllı koleksiyonda görünür, uymayınca düşer.

Saved searches auto-populate based on the criteria you set. Example: a smart collection that gathers everything tagged to-read with year > 2020 and journal containing "Nature." Items appear in the smart collection the moment they match, and drop out when they don't.

İlgili öğeler (Related Items)

Related Items

Bir kaynağın "İlgili" sekmesinden başka kaynaklarla bağlantı kurun. Birbirine atıf yapan, aynı tartışmaya katkı sunan ya da metodolojik olarak bağlı çalışmaları işaretlemek için idealdir. Kaynakları yıllar sonra yeniden bulurken çok değerli olur.

Use the "Related" tab on an item to link it to other sources. Ideal for marking works that cite each other, contribute to the same debate, or share a methodology. Pays off years later when rediscovering connections.

Önerilen iş akışı
Recommended workflow

Koleksiyonları projelere, etiketleri kavramlara ayırın. Örneğin: "Doktora Tezi" koleksiyonu altında onlarca makale; her birine methodology, literature-review, okunacak gibi etiketler. Böylece projeler arasında etiket bazlı yatay aramalar yapabilirsiniz.

Map collections to projects and tags to concepts. Example: a "PhD Thesis" collection holds dozens of papers, each carrying tags like methodology, literature-review, to-read. This lets you make tag-based lateral searches across projects.

06
Derin okuma
Deep reading

PDF okuyucu ve not sistemi.

PDF reader and note system.

Zotero 6+ sürümleriyle birlikte gelen yerleşik PDF okuyucu, eski "PDF aç → Acrobat ile vurgu yap → notları kaybet" döngüsünü tamamen ortadan kaldırır. Tüm vurgular, notlar ve alıntılar Zotero veritabanında saklanır ve tüm cihazlarınıza senkronize olur.

The built-in PDF reader (Zotero 6+) eliminates the old "open PDF → highlight in Acrobat → lose the notes" loop. Highlights, notes, and quotes all live in Zotero's database and sync across your devices.

Vurgulamalar ve renkli kodlar

Highlights and color coding

Bir PDF'i çift tıklayarak açın. Üst araç çubuğundaki sarı/yeşil/kırmızı/mavi/mor/turuncu vurgu renkleriyle metni işaretleyin. Sağ panelde tüm vurgularınız liste halinde toplanır.

Double-click a PDF to open it. Use the yellow/green/red/blue/purple/orange highlight colors in the top toolbar. The right panel collects every highlight you make as a running list.

Anlamlı bir renk şeması belirleyin. Örneğin:

Pick a meaningful color scheme. For example:

  • Sarı — Genel önemli noktalar
  • Yeşil — Kanıt / veri / bulgu
  • Kırmızı — Karşı çıkılan / tartışmalı iddia
  • Mavi — Yöntem / metodoloji
  • Mor — Doğrudan alıntı yapılacak (tırnak içine alınacak) cümleler
  • Yellow — General important points
  • Green — Evidence / data / findings
  • Red — Contested or disputed claims
  • Blue — Method / methodology
  • Purple — Sentences to be quoted directly

Vurgudan nota geçiş

From highlight to note

Bir vurguya sağ tıklayıp "Yeni nota ekle" seçtiğinizde, vurgulanan metin (ve sayfa numarası, otomatik atıf) bir Zotero notuna düşer. Tüm vurgularınızdan tek bir özet not da üretebilirsiniz: kaynağa sağ tıklayın → "Notu öğeden ek açıklamalardan oluştur".

Right-click a highlight and choose "Add to Note" — the highlighted text (with page number and automatic citation) drops into a Zotero note. You can also generate one summary note from all highlights: right-click the source → "Add Note from Annotations".

Bağımsız notlar

Standalone notes

Belirli bir kaynağa bağlı olmayan, sentez nitelikli notlar da yazabilirsiniz. Sol bölmede bir koleksiyon altında "Yeni Bağımsız Not". Notlar WYSIWYG editörde yazılır, içlerine başka kaynaklara atıf gömülebilir.

Synthesis-type notes that aren't tied to one source are also possible. In the left pane, under any collection, choose "New Standalone Note". Notes are written in a WYSIWYG editor, and citations to other sources can be embedded inside them.

Bilgi
Note

Zotero 7 ile gelen Tab arayüzü sayesinde birden fazla PDF'i sekmeler halinde aynı anda açabilirsiniz. Edebiyat taraması yaparken karşılaştırmalı okumayı kolaylaştırır.

With Zotero 7's tabbed interface you can open multiple PDFs as tabs at once — a real boon for comparative reading during a literature review.

07
Yazım
Writing

Word entegrasyonu: atıf yerleştirmeden kaynakçaya.

Word integration: from citations to bibliography.

Zotero kurulduğunda Word, LibreOffice ve Google Docs'a otomatik eklenti yüklenir. Word'de Zotero sekmesi ek bir araç çubuğu olarak görünür.

When Zotero is installed, the plugin loads automatically into Word, LibreOffice, and Google Docs. A Zotero tab appears as an extra toolbar in Word.

İlk atıfı yerleştirme

Inserting your first citation

  1. İmleci atıf yapacağınız yere yerleştirin.
  2. Word'de Zotero sekmesi → "Add/Edit Citation" butonuna basın.
  3. İlk seferde atıf stilini seçmeniz istenir (APA 7, Chicago, IEEE vb.). Stil sonradan değiştirilebilir; hepsini değiştirmek için "Document Preferences" yeterlidir.
  4. Açılan kırmızı arama çubuğuna yazar adı, başlık veya yıl yazın. Listeden uygun kaynağı seçin.
  5. Sayfa numarası eklemek için seçili kaynağın üstüne tıklayıp "Page" alanına yazın (ör. 45 veya 45–48).
  6. Enter'a basın — atıf metne yerleşir.
  1. Place the cursor where the citation should go.
  2. In Word, click Zotero tab → "Add/Edit Citation".
  3. The first time, you'll be asked to pick a style (APA 7, Chicago, IEEE, etc.). It can be changed later — "Document Preferences" updates the entire document at once.
  4. Type an author name, title fragment, or year into the red search bar. Pick the right source from the list.
  5. To add page numbers, click the selected source and fill in "Page" (e.g. 45 or 45–48).
  6. Press Enter — the citation drops into the text.

Kaynakça oluşturma

Generating the bibliography

Belgenin sonuna gelin, başlığı yazın ("Kaynakça" veya "References"), bir alt satıra inin ve Word'deki Zotero sekmesinden "Add/Edit Bibliography" tıklayın. Kaynakça otomatik üretilir; yeni atıf eklediğinizde otomatik güncellenir.

Go to the end of the document, type the heading ("References" or "Bibliography"), drop a line, and click "Add/Edit Bibliography" in Word's Zotero tab. The bibliography generates automatically and updates as you add new citations.

Stil değiştirme (10 saniye)

Switching styles (10 seconds)

Hakem dergiyi reddetti, başka dergiye gönderiyorsunuz? Yeni dergi farklı stil istiyor olabilir. "Document Preferences"'tan stili değiştirin — tüm atıflar ve kaynakça anında yeni biçime dönüşür. Bu, Zotero'nun en güçlü özelliklerinden biridir.

Rejected by one journal, resubmitting to another? The new venue likely wants a different style. Change it in "Document Preferences" — every citation and the entire bibliography transform on the spot. One of Zotero's most powerful features.

"Classic View" ve hızlı çalışma

"Classic View" and fast work

Kırmızı arama çubuğu yerine eski usul iletişim kutusunu tercih ederseniz, kutuda Z simgesine tıklayın → "Classic View". Birden çok kaynağı aynı atıfta birleştirmek için ayrıca buradan ikisini de "Add" edin.

If you prefer the old-style dialog over the red search bar, click the Z icon → "Classic View". To combine multiple sources into a single citation, "Add" both of them here.

Çok önemli
Very important

Word'de oluşturduğunuz Zotero atıfları, belgeyi Zotero olmayan başka biri açtığında da metin olarak görünür ama düzenlenemez kod alanları olarak kalır. Belge bittiğinde, dergiye gönderirken "Unlink Citations" seçeneğiyle atıfları düz metne çevirin — fakat bu işlemi kopya bir dosyada yapın, orijinali saklayın.

Citations created via Zotero in Word remain visible as text when someone without Zotero opens the file, but they stay as uneditable field codes. When the document is finished and you're submitting to a journal, run "Unlink Citations" to turn them into plain text — but do this in a copy of the file. Always keep the original.

08
Akademik yazım
Scholarly writing

LaTeX & BibTeX iş akışı.

LaTeX & BibTeX workflow.

Zotero, Word kullananlar kadar LaTeX ile yazanlar için de güçlüdür. Tek ihtiyaç duyacağınız şey Better BibTeX adlı eklenti. Bu eklenti, Zotero kütüphanenizdeki kaynakları canlı bir .bib dosyası olarak dışa aktarır ve kütüphaneye her ekleme yaptığınızda dosyayı otomatik günceller.

Zotero is just as powerful for LaTeX writers as for Word users. The only tool you need is the Better BibTeX add-on. It exports your Zotero library as a live .bib file and updates that file automatically every time the library changes.

Better BibTeX kurulumu

Installing Better BibTeX

  1. retorque.re/zotero-better-bibtex adresinden son sürüm .xpi dosyasını indirin.
  2. Zotero'da Araçlar → Eklentiler menüsünü açın.
  3. Sağ üstteki dişli ikonundan "Install Add-on From File..." seçin ve indirdiğiniz .xpi dosyasını gösterin.
  4. Zotero'yu yeniden başlatın. Düzen → Tercihler → Better BibTeX yeni bir sekme olarak gelir.
  1. Download the latest .xpi from retorque.re/zotero-better-bibtex.
  2. In Zotero, open Tools → Add-ons.
  3. Click the gear icon (top right) → "Install Add-on From File..." and select the downloaded .xpi.
  4. Restart Zotero. A new Edit → Preferences → Better BibTeX tab will appear.

Citation key (atıf anahtarı) ayarlama

Setting up citation keys

BibTeX'te her kaynağın benzersiz bir citation key'i olur (örn. foucault1975discipline). Better BibTeX bunları otomatik üretir. Tercihlerden formatı belirleyin:

In BibTeX, every source has a unique citation key (e.g. foucault1975discipline). Better BibTeX generates them automatically. Configure the format from preferences:

// Preferences → Better BibTeX → Citation Keys → Citation Key Format

auth.lower + year + shorttitle(1,1)

// Result: foucault1975discipline
// Two authors: dahl2014polyarchy
// Three+ authors: smith2023etal

Otomatik dışa aktarma (canlı .bib)

Auto export (live .bib)

Better BibTeX'in en güçlü özelliği "Keep updated" seçeneğidir. Bir koleksiyonu tek seferlik dışa aktarmak yerine canlı bir .bib dosyası tutar:

Better BibTeX's strongest feature is "Keep updated". Instead of a one-time export, it maintains a live .bib:

  1. Sol bölmede dışa aktaracağınız koleksiyona sağ tıklayın → "Export Collection...".
  2. Format olarak Better BibLaTeX (modern) veya Better BibTeX (klasik) seçin.
  3. "Keep updated" kutusunu işaretleyin.
  4. LaTeX projenizin klasörüne kaydedin (örn. references.bib).
  1. Right-click the collection in the left pane → "Export Collection...".
  2. Choose Better BibLaTeX (modern) or Better BibTeX (classic).
  3. Tick the "Keep updated" box.
  4. Save it inside your LaTeX project folder (e.g. references.bib).

Artık Zotero kütüphanenize her yeni öğe ekledikçe veya düzenleme yaptıkça references.bib dosyası otomatik güncellenir. LaTeX projenizde biber veya bibtex ile derlemeniz yeterli.

Now references.bib updates itself every time you add or edit anything in your Zotero library. Compile your LaTeX project with biber or bibtex as usual.

Minimal LaTeX örneği

Minimal LaTeX example

\documentclass{article}
\usepackage[utf8]{inputenc}
\usepackage[backend=biber, style=apa]{biblatex}
\addbibresource{references.bib}  % live-exported from Zotero

\begin{document}

Foucault's \textit{Discipline and Punish} introduces
the concept of disciplinary society \parencite[45]{foucault1975discipline}.
Bauman extends this frame to late modernity \parencite{bauman2000liquid}.

\printbibliography

\end{document}

Overleaf ile çalışma

Working with Overleaf

Yazımınızı bulutta yapıyorsanız (Overleaf, vb.), Better BibTeX'in "Auto Export" ile yerel .bib dosyasını ürettiğini ve bunu manuel olarak Overleaf'e yüklediğinizi yapabilirsiniz. Veya Overleaf'in Git entegrasyonu üzerinden senkronize bir GitHub repo aracılığıyla otomatik akış kurabilirsiniz.

Writing in the cloud (Overleaf, etc.)? Let Better BibTeX's "Auto Export" generate a local .bib and upload it manually to Overleaf, or set up an automatic pipeline through a synchronized GitHub repo via Overleaf's Git integration.

İpucu
Tip

Citation key'leri stabil tutun. Better BibTeX'te "Pin" özelliğiyle bir kaynağın anahtarını sabitleyebilirsiniz — eski makalelerinizdeki atıflar bozulmaz.

Keep citation keys stable. Better BibTeX's "Pin" feature locks a key in place — that way your older papers' citations don't break.

09
Biçim
Form

Atıf stilleri ve özel CSL.

Citation styles and custom CSL.

Atıf stilleri, atıfların ve kaynakçanın nasıl biçimleneceğini belirleyen kurallar bütünüdür. Zotero, açık standart olan CSL (Citation Style Language) formatını kullanır ve 10.000'den fazla stili ücretsiz olarak sunar.

Citation styles are the rule sets that govern how citations and bibliographies are formatted. Zotero uses the open CSL (Citation Style Language) standard and offers over 10,000 styles free of charge.

Yeni stil ekleme

Adding a new style

  1. Düzen → Tercihler → Atıf Yap → Stiller sekmesine gidin.
  2. "Get additional styles..."'a tıklayın.
  3. Açılan listede dergi adı, alan veya stil ailesiyle arama yapın (örn. "Nature", "Chicago Author-Date", "Türk Tarih Kurumu").
  4. Eklemek istediğiniz stile tıklayın — anında listenize katılır.
  1. Open Edit → Preferences → Cite → Styles.
  2. Click "Get additional styles...".
  3. Search by journal name, field, or style family (e.g. "Nature", "Chicago Author-Date", "IEEE").
  4. Click any style — it joins your list immediately.

En çok kullanılan stiller

Most-used styles

StilTipik kullanım alanı
APA 7th editionSosyal bilimler, psikoloji, eğitim — yazar-tarih sistemi
Chicago (Author-Date)Sosyal bilimler — APA'ya benzer ama farklı detaylar
Chicago (Notes & Bibliography)Tarih, sanat, edebiyat — dipnotlu sistem
MLA 9th editionEdebiyat, dilbilim, kültürel çalışmalar
IEEEMühendislik, bilgisayar bilimi — numaralı atıf
VancouverTıp, sağlık bilimleri
Harvardİşletme, ekonomi (kurum bazlı varyasyonları çok)
StyleTypical use
APA 7th editionSocial sciences, psychology, education — author-date
Chicago (Author-Date)Social sciences — APA-like but different in details
Chicago (Notes & Bibliography)History, art, literature — footnote system
MLA 9th editionLiterature, linguistics, cultural studies
IEEEEngineering, computer science — numbered citations
VancouverMedicine, health sciences
HarvardBusiness, economics (many institutional variants)

Türkçe akademik stiller

Turkish academic styles

Zotero stil deposunda Türkiye'deki bazı dergi ve kurumların kendi stilleri vardır: Türk Tarih Kurumu, SBE Tez Yazım Kılavuzu'na uyumlu varyantlar, İstanbul Üniversitesi ve ODTÜ tez şablonları gibi. Aramada üniversite/dergi adıyla deneyin.

The Zotero repository includes styles maintained by Turkish journals and institutions: Türk Tarih Kurumu, variants compliant with graduate school thesis guidelines, templates for İstanbul University and METU, and others. Search by the institution or journal name.

Özel stil oluşturma

Creating a custom style

Hiçbir hazır stil derginizin gereksinimlerini karşılamıyorsa CSL editörünü kullanabilirsiniz: editor.citationstyles.org. Mevcut bir stili açıp düzenlemeniz yeterli — XML temelli ama görsel arayüz mevcut. Oluşturduğunuz .csl dosyasını Zotero'ya yükleyebilirsiniz.

If no existing style matches the journal's spec, use the CSL editor at editor.citationstyles.org. Open an existing style and tweak it — it's XML under the hood, but the editor is visual. Load the resulting .csl file into Zotero.

10
Bulut
Cloud

Senkronizasyon, yedekleme ve ortak çalışma.

Sync, backup, and collaboration.

Bir araştırmacının en kötü kâbusu: yıllarca topladığı kütüphanenin bir disk arızasıyla kaybolması. Zotero, doğru yapılandırıldığında bunu imkânsız hale getirir.

A researcher's worst nightmare: losing years of carefully collected sources to a disk failure. Configured properly, Zotero makes this all but impossible.

İki tür senkronizasyon

Two types of sync

Zotero senkronizasyonu iki katmanlıdır ve ikisini ayrı ayrı yapılandırırsınız:

Zotero sync has two layers, configured independently:

  • Veri senkronizasyonu — Bibliyografik bilgiler, notlar, etiketler, koleksiyonlar. Sınırsız ve ücretsiz.
  • Dosya senkronizasyonu — PDF'ler, ek görseller. Zotero'nun bulutunda 300 MB ücretsiz; üstü ücretli (yıllık 20$ ile 120$ arası).
  • Data sync — Bibliographic info, notes, tags, collections. Unlimited and free.
  • File sync — PDFs and image attachments. Zotero offers 300 MB free; beyond that is paid ($20–120 per year).

Bedava alternatif: WebDAV

A free alternative: WebDAV

Dosya senkronizasyonu için Zotero, herhangi bir WebDAV sunucusunu kullanabilir. Yani kendi depolama alanınızı bağlayabilirsiniz: pCloud, Box, Koofr, Stack, kurum sunucusu, vs. Tercihler → Senkronizasyon → "File Syncing" alanından "WebDAV" seçip URL ve kullanıcı bilgilerini girmeniz yeterli.

For file sync, Zotero can use any WebDAV server. Plug in your own storage: pCloud, Box, Koofr, Stack, an institutional server. In Preferences → Sync → "File Syncing", pick "WebDAV" and enter the URL and credentials.

Önemli not
Important note

Zotero'yu Google Drive, Dropbox veya iCloud klasöründe asla saklamayın. Veritabanı dosyası bozulabilir. Bu servisler yalnızca dışa aktarım yedekleri için kullanılmalı.

Never store the Zotero database in Google Drive, Dropbox, or iCloud. The database file can corrupt. Use these services only for occasional export-style backups.

Manuel yedekleme

Manual backups

Asıl güvence, periyodik manuel yedektir. Düzen → Tercihler → Gelişmiş → Dosyalar ve Klasörler'den "Veri Klasörünü Göster" tıklayın. Açılan klasörü ayda bir kez harici diske kopyalayın. Bu klasör tüm kütüphanenizi içerir.

Real safety comes from periodic manual backups. Under Edit → Preferences → Advanced → Files and Folders, click "Show Data Directory". Copy that folder to an external disk monthly — it holds your entire library.

Grup kütüphaneleri

Group libraries

Lab grubu, ortak yazım veya bir derslik için Group Library oluşturun. Üç tip vardır:

Create a Group Library for a lab, a co-authored paper, or a class. Three types:

  • Public, Open Membership — Herkes görebilir ve katılabilir.
  • Public, Closed Membership — Herkes görebilir, üyelik için davet/onay gerekir.
  • Private — Sadece davet edilenler görür ve katılır. Akademik gruplar için en yaygın seçenek.
  • Public, Open Membership — Anyone can view and join.
  • Public, Closed Membership — Anyone can view; joining requires approval.
  • Private — Only invitees can see or join. The standard choice for academic groups.

Gruplara zotero.org/groups adresinden erişebilir, web arayüzü üzerinden oluşturabilir, sonra masaüstü uygulamada otomatik görünmesini sağlayabilirsiniz.

Manage groups at zotero.org/groups. Create them through the web interface and they'll appear automatically in the desktop app.

+
İleri seviye
Advanced

Üretkenliği katlayan ipuçları.

Productivity multipliers.

Aşağıdakiler, Zotero'yu yıllarca kullananların ortak sırlarından bir derleme. Hepsi küçük; toplamı büyük.

A collection of small habits long-time Zotero users share. Each is minor on its own; together they add up.

Faydalı eklentiler

Useful add-ons

ZotFile

PDF'leri otomatik yeniden adlandırır (örn. Foucault_1975_Hapishanenin_Dogusu.pdf), istenen klasöre taşır, tabletinizle senkronize eder.

Auto-renames PDFs (e.g. Foucault_1975_Discipline_and_Punish.pdf), moves them to a chosen folder, syncs them to your tablet.

Better BibTeX

LaTeX ile çalışıyorsanız zorunlu. Canlı .bib dışa aktarımı, stabil citation key'ler.

A must if you write in LaTeX. Live .bib export, stable citation keys.

Zutilo

Toplu işlemler ve ekstra kısayollar. Etiket düzenleme, koleksiyon kopyalama gibi işlemleri kolaylaştırır.

Batch operations and extra shortcuts — bulk tag editing, collection copying, and more.

Citation Counts Manager

Kaynaklarınızın Google Scholar, Semantic Scholar, Crossref atıf sayılarını otomatik çeker. Etki görmek için kullanışlı.

Pulls Google Scholar, Semantic Scholar, and Crossref citation counts for your sources. Handy for impact assessment.

Hızlı atıf kopyalama

Quick citation copy

Bir kaynağı seçip Ctrl/Cmd + Shift + C ile kaynakça satırını, Ctrl/Cmd + Shift + A ile metin içi atıfı doğrudan panoya alabilirsiniz. Word dışı her yerde (e-posta, Markdown, Notion) işe yarar.

Select a source and press Ctrl/Cmd + Shift + C for the bibliography entry, Ctrl/Cmd + Shift + A for the in-text citation — straight to the clipboard. Useful anywhere outside Word (email, Markdown, Notion).

Çift kayıtları temizleme

Cleaning duplicates

Sol bölmede otomatik olarak "Yinelenen Öğeler" (Duplicate Items) klasörü vardır. Buradan ikilileri seçip "Merge Items" ile birleştirin — meta veriler birleşir, ekler korunur.

A "Duplicate Items" folder appears automatically in the left pane. Select pairs and choose "Merge Items" — metadata merges, attachments are preserved.

Kütüphaneyi başka bilgisayara taşıma

Moving the library to a new computer

Sadece veri klasörünü kopyalayın, yeni bilgisayarda Zotero'nun "Veri Klasörü Konumu" tercihini bu klasörü gösterecek şekilde ayarlayın. Tüm kütüphane (PDF'ler, notlar, koleksiyonlar) anında geçer.

Copy only the data folder, then point Zotero's "Data Directory Location" preference to it on the new machine. The entire library (PDFs, notes, collections) transfers instantly.

Klavye odaklı çalışma

Keyboard-first workflow

Sol/sağ ok tuşlarıyla koleksiyonlar arasında, yukarı/aşağı okla öğeler arasında gezinin. Enter seçili PDF'i açar, Tab sağ panele geçer. Mouse'a hiç dokunmadan yüzlerce kaynağı tarayabilirsiniz.

Left/right arrows move between collections, up/down between items. Enter opens the selected PDF, Tab jumps to the right panel. You can browse hundreds of sources without touching the mouse.

Son tavsiye
Final advice

Zotero'yu en az ilk hafta günlük kullanın. Kaynak ekleme, etiketleme ve atıf yapma alışkanlığı hızla yerleşir. Bir kez yerleştiğinde, Word'de elle kaynak yazmaya geri dönmek imkânsız hale gelir.

Use Zotero daily for at least the first week. The habits of capturing, tagging, and citing settle in fast. Once they do, going back to typing references by hand becomes unthinkable.